BLOG

   logo-pl-v2

 

fr pl gb us

Gama molowa, czyli smutek na 3 sposoby... a może 4?

    

tetrachord tytulowyGama składa się z dwóch tetrachordów – więcej na ten temat w artykule Skala czy Gama (durowa). Skala durowa określana jest jako radosna lub wesoła. Gama molowa odpowiada w muzyce tej smutniejszej części życia. Mamy kilka odmian gamy molowej. Wszystkie te odmiany mają ze sobą wspólną (czytaj: jednakową) pierwszą połówkę, fachowo nazywaną tetrachordem molowym. Po czym go poznać? Po półtonie pomiędzy II i III stopniem. Tak jak na poniższych przykładach:

tetrachord molowy

Na razie ustaliliśmy tyle, że gama składa się z tetrachordów – dokładnie mówiąc z dwóch sztuk. Skoro tak, to trzeba określić jak stworzyć jakąś zaakceptowaną przez gremium muzyków gamę. Tu do dyspozycji mamy następujące opcje:

Bramka numer 1 – tetrachord EOLSKI (interwałowo: 2> 2 2 )

tetrachord eolski

Bramka numer 2 – tetrachord MOLOWY (interwałowo: 2 2> 2 )

tetrachord molowy

Bramka numer 3 – tetrachord DUROWY (interwałowo: 2 2 2>)

tetrachord durowy

Bramka gratisowa – tetrachord HARMONICZNY (interwałowo: 2> 2< 2>)

  tetrachord harmoniczny

Całe zamieszanie w tetrachordach powoduje PÓŁTON, który w europejskim kształceniu słuchu uznawany jest za najmniejszy interwał muzyczny. W zasadzie to gdzie ten półton się znajduje decyduje o tym z jakim rodzajem tetrachordu mamy do czynienia.

W tetrachordzie EOLSKIM usadowił się on na pierwszym miejscu, czyli między pierwszym a drugim stopniem tetrachordu.

W tetrachordzie MOLOWYM na drugim miejscu, czyli między drugim a trzecim dźwiękiem tetrachordu.

W tetrachordzie DUROWYM na trzecim, czyli między trzecim, a czwartym dźwiękiem. 

Bramka gratisowa to tetrachord HARMONICZNY – akurat ten tetrachord jest na tyle wyjątkowy, że posiada dwa półtony, czyli jeden gratis :) A dodatkowo, żeby odległość między pierwszym a ostatnim dźwiękiem tetrachordu się zgadzała, to jeszcze trafiła nam się sekunda zwiększona (a nie tercja mała!) - dokładnie ta, o której była mowa w Interwały równoważne enharmonicznie – czyli sekunda zwiększona czy tercja mała?

 Z tych tetrachordów jak z klocków budujemy gamy. Jako, że nic nie może być aż tak proste, a każda konstrukcja ma jakiś fundament, wypada trzymać się pewnych zasad:

 1.O trybie decyduje pierwszy tetrachord – z polskiego na nasze oznacza to, że skoro mamy tzw. system dur – moll, to pierwszym tetrachordem w gamie durowej jest tetrachord durowy, a w gamie molowej, tetrachord molowy.

 2. O odmianie gamy decyduje drugi tetrachord, więc

 w gamie:

molowej eolskiej – II tetrachord jest EOLSKI

 gama eolska

molowej doryckiej – II tetrachord jest DUROWY – można go łatwo otrzymać podwyższając VI i VII stopnień gamy eolskiej

gama mol dorycka

 molowej harmonicznej – II tetrachord harmoniczny – tu podwyższa się tylko VII stopnień gamy eolskiej

 gama mol harmoniczna

durowej naturalnej – II tetrachord durowy

 gama dur naturalna

durowej miękkiej – II tetrachord eolski

 gama dur miekka

durowej harmonicznej – II tetrachord harmoniczny

 gama dur harmoniczna

Spotyka się jeszcze taki twór, który nazywany jest gamą molową melodyczną. Czy jest? Niczym innym jest gamą molową dorycką w górę i molową eolską (czyli naturalną) w dół. Czyli zbyt radosne podwyższenie VI i VII stopnia gamy zostaje sprowadzone do smutku właściwego molowej gamy naturalnej (eolskiej) :) Przykład poniżej:

gama mol melodyczna

I oto dokonania harmoniki tonalnej – gamy molowe i durowe, które sprawiają, że czujemy się pewnie w świecie dźwięków, a teoria muzyki i kształcenie słuchu stawiają przed nami coraz wyższe poprzeczki:)

 

UWAGA DLA ODWAŻNYCH:

Każdy może zbudować swoją własną skalę w zasadzie w oparciu o dowolnych schemat interwałów muzycznych. Można skorzystać ze znanych nam tetrachordów – tylko w jakichś mało wykorzystywanych :) układach. Mogą one jednak czasem być wyzwaniem dla naszego słuchu :) ale za to możemy odkryć coś naprawdę ciekawego. Spróbujcie zestawienia tetrachord eolski – tetrachord harmoniczny, albo odwrotnie :) albo zbudujcie swój własny układ tetrachord lub całą skalę. Żeby miało to ręce i nogi, wypadałoby się zmieścić w obrębie oktawy. Co dalej? Zbudowanie samej skali jeszcze nie jest takim wielkim wyzwaniem. Naprawdę dużym wyzwaniem jest stworzenie w niej jakiegoś utworu, który będzie wykorzystywał tylko dźwięki należące do tej stworzonej przez nas skali. Zachęcam do spróbowania – w końcu kształcenia słuchu i teorii muzyki nie uczy się dla samej wiedzy, tylko żeby coś z tą wiedzą i umiejętnościami zrobić. Każdy muzyk w końcu podejmuje próby stworzenia czegoś unikalnego. Czemu by się przy tej twórczej okazji czegoś nie nauczyć? :)

    

 

Zaloguj się

Facebook - Polub Nas ;-)

 

Ostatnio Założyli Konta

  • automation - prom-electric.ru
  • PrivetTag
  • control panels - prom-electric.ru
  • onropoz
  • Laquitataf